Jakie gatunki kleszczy można spotkać?

Poszczególne gatunki kleszczy potrafią wyglądać bardzo różnie. Poniższe fotografie pokazują kilka charakterystycznych przykładów.

Ixodes ricinus. Fot. Wwalas, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0.

Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus)

Ixodes ricinus, czyli kleszcz pospolity, jest jednym z najczęściej spotykanych gatunków kleszcza w Europie i Polsce. Występuje między innymi w lasach liściastych i mieszanych, na obrzeżach lasów, w zaroślach oraz w innych miejscach z odpowiednią roślinnością i wilgotnością.

Samice są większe od samców. Charakterystyczną cechą jest pomarańczowo-brązowa część odwłoka połączona z ciemną tarczką oraz ciemnymi odnóżami.

Argas reflexus. Fot. PaulT, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

Obrzeżek gołębień (Argas reflexus)

Argas reflexus nazywany jest obrzeżkiem gołębim, ponieważ często związany jest z miejscami bytowania gołębi i ich gniazdami.

Wygląda inaczej niż typowy kleszcz pospolity. Ma szerokie, spłaszczone, jajowate ciało w cielistobrązowym kolorze. Na jego powierzchni można zauważyć liczne ciemniejsze elementy.

Dermacentor reticulatus. Fot. Accipiter, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

Kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus)

Dermacentor reticulatus spotykany jest między innymi na łąkach, terenach podmokłych i wśród roślinności.

Jest łatwiejszy do odróżnienia od kleszcza pospolitego ze względu na charakterystyczny wzór. Na powierzchni ciała występują jasne i ciemne plamy tworzące dekoracyjny rysunek, dlatego gatunki z rodzaju Dermacentor bywają potocznie określane jako „kleszcze ozdobne”.

Rhipicephalus sanguineus, Wikimedia Commons, domena publiczna.

Rhipicephalus sanguineus

Przedstawiciele tego gatunku mają wydłużone, brązowe ciało oraz stosunkowo jednolite ubarwienie.

Rhipicephalus sanguineus jest gatunkiem związanym szczególnie z psami. Charakterystyczną cechą biologii tego kleszcza jest możliwość funkcjonowania również w środowisku związanym z zabudowaniami i pomieszczeniami.

Jak wygląda larwa, nimfa i dorosły kleszcz?

Kleszcz przechodzi kolejne stadia rozwojowe. Dlatego osobniki tego samego gatunku mogą wyglądać inaczej przede wszystkim pod względem wielkości.

Jak duży jest kleszcz?

Rozmiary kleszczy bardzo się różnią. Wpływa na nie gatunek, stadium rozwojowe, płeć oraz to, czy osobnik rozpoczął już żerowanie. Najmniejsze stadia są trudne do zauważenia gołym okiem.

W trakcie pobierania pokarmu ciało samicy może zwiększyć swoją objętość wielokrotnie. Zmienia się przy tym nie tylko wielkość, ale także proporcje i często kolor odwłoka.

Jak wygląda kleszcz znajdujący się na skórze?

Mały kleszcz znajdujący się na powierzchni skóry może być trudny do zauważenia. Larwa lub niewielka nimfa może przypominać drobną ciemną kropkę. Po dokładniejszym przyjrzeniu się można jednak zauważyć charakterystyczne odnóża.

Większy osobnik przypomina niewielkiego pajączka o owalnym ciele. Wraz z żerowaniem jego odwłok stopniowo się powiększa i staje się bardziej zaokrąglony.

Mały osobnik

Niewielkiego kleszcza najłatwiej rozpoznać po wystających z boków odnóżach. Przy bardzo małych osobnikach szczegóły są widoczne dopiero z bliska.

Dorosły osobnik

U większych kleszczy można wyraźniej zobaczyć owalny kształt ciała, cztery pary odnóży oraz charakterystyczne ubarwienie.

Jak wyglądają kleszcze na zwierzętach?

Kleszcze pasożytują na wielu gatunkach zwierząt, między innymi ssakach i ptakach. Mogą znaleźć się również na psach i kotach. Sam wygląd kleszcza nie zmienia się w zależności od rodzaju żywiciela – różnice wynikają przede wszystkim z gatunku, stadium rozwojowego oraz stopnia wypełnienia odwłoka.

Podczas poszukiwania żywiciela kleszcze reagują na różne bodźce środowiskowe, między innymi ruch, dwutlenek węgla, temperaturę oraz substancje zapachowe.

Gdzie najczęściej można spotkać kleszcze?

Najważniejsze cechy wyglądu kleszcza

Najłatwiej rozpoznać dorosłego kleszcza po owalnym ciele, czterech parach odnóży oraz charakterystycznym aparacie gębowym. Trudniejsze do zauważenia są najmniejsze stadia rozwojowe – larwy i nimfy.

Warto również pamiętać, że wygląd kleszcza może bardzo zmienić się podczas żerowania. Osobnik z powiększonym odwłokiem wygląda zupełnie inaczej niż kleszcz, który nie rozpoczął jeszcze pobierania pokarmu.