Kleszcze a grupa krwi – czy niektóre grupy przyciągają je bardziej?
Czy kleszcze rzeczywiście mogą preferować jedną grupę krwi bardziej niż inną? Ciekawe wyniki przyniosło pilotażowe badanie czeskich naukowców przeprowadzone na kleszczach pospolitych Ixodes ricinus. Wyniki są interesujące, ale wymagają ostrożnej interpretacji.
Jaką grupę krwi preferują kleszcze?
Zespół badawczy kierowany przez dr Alenę Žákovską przeprowadził eksperyment z udziałem 100 osobników Ixodes ricinus, czyli kleszcza pospolitego, występującego powszechnie również w Polsce.
W warunkach laboratoryjnych na płytce Petriego umieszczano próbki krwi należące do grup A, B, AB oraz 0, a następnie obserwowano, w kierunku której próbki przemieszczają się kleszcze.
W eksperymencie około 36% kleszczy skierowało się w stronę krwi grupy A, natomiast próbka grupy B była wybierana najrzadziej – przez około 15% osobników.
Wyniki wskazały więc wyraźną różnicę pomiędzy poszczególnymi próbkami krwi. Nie oznacza to jednak automatycznie, że osoby z grupą A są w naturalnym środowisku częściej wybierane przez kleszcze.
Dlaczego wyniku nie można interpretować zbyt dosłownie?
Badanie miało charakter pilotażowy i zostało przeprowadzone in vitro, czyli poza organizmem człowieka. Kleszcze miały do wyboru próbki krwi znajdujące się bezpośrednio na płytce laboratoryjnej.
W naturalnych warunkach sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. Kleszcz nie wybiera przecież bezpośrednio pomiędzy próbkami krwi. Najpierw musi odnaleźć żywiciela, a przy jego wyborze znaczenie mogą mieć różne bodźce chemiczne i środowiskowe.
Zapach i związki chemiczne
Na zachowanie kleszczy mogą wpływać związki chemiczne obecne na powierzchni ciała żywiciela.
Temperatura
Kleszcze reagują między innymi na obecność ciepłego organizmu znajdującego się w pobliżu.
Warunki otoczenia
Wilgotność, roślinność i sposób poruszania się żywiciela również mogą wpływać na możliwość kontaktu z kleszczem.
Czy grupa krwi naprawdę ma znaczenie dla kleszczy?
Na podstawie pojedynczego eksperymentu laboratoryjnego nie można stwierdzić, że grupa krwi sama w sobie decyduje o tym, kogo kleszcze wybierają najczęściej.
Wyniki czeskich badaczy pokazują jednak interesującą zależność, która może być punktem wyjścia do kolejnych badań nad zachowaniem tych pajęczaków i sposobem, w jaki rozpoznają potencjalnych żywicieli.
W określonych warunkach laboratoryjnych kleszcze Ixodes ricinus częściej wybierały próbkę krwi grupy A niż pozostałe próbki. Nie jest to jednak dowód, że grupa A przyciąga kleszcze w taki sam sposób w warunkach naturalnych.
Dlaczego potrzebne są dalsze badania?
Aby potwierdzić zależność pomiędzy grupą krwi a zachowaniem kleszczy, należałoby przeprowadzić dodatkowe eksperymenty uwzględniające warunki znacznie bardziej zbliżone do naturalnych.
Badacze zwracali uwagę, że takie doświadczenia są znacznie trudniejsze do zaprojektowania. Na wybór żywiciela może wpływać jednocześnie wiele czynników, dlatego oddzielenie wpływu samej grupy krwi od pozostałych bodźców jest skomplikowane.
Właśnie dlatego wyniki badania należy traktować jako interesującą obserwację, a nie jako ostateczną odpowiedź na pytanie, czy kleszcze „lubią” określoną grupę krwi.
Grupa krwi a kleszcze – ciekawa hipoteza, ale nie ostateczny wniosek
Eksperyment czeskich naukowców wykazał większe zainteresowanie kleszczy próbką krwi grupy A w warunkach laboratoryjnych. To interesujący wynik, jednak zachowanie kleszczy w środowisku zależy od wielu czynników i wymaga dalszych badań.
Źródła
Žákovská A. i wsp., Pilot study of Ixodes ricinus ticks preference for human ABO blood groups using a simple in vitro method, Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 2018; 25(2): 326–328.
- Czym są nimfy kleszcza? Jak wyglądają? - 4 lutego 2022
- JAK WYGLĄDA KLESZCZ? - 24 stycznia 2022
- Czerwony kleszcz – co to za gatunek? 5 rzeczy które warto o nich wiedzieć - 10 maja 2021
