W jaki sposób wyciągnąć bezpiecznie kleszcza ze skóry i co dalej można z nim zrobić.

usuwanie kleszcza ze skóry

Niemalże każdy może być narażony na ukąszenie przez kleszcza bez względu na częstotliwość wizyt w lesie. Można je spotkać zarówno w przydomowym ogródku jak i w miejskim parku. Te małe i wizualnie niepozorne stworzenia mogą być nosicielami bardzo groźnych dla człowieka chorób. Kiedy zauważymy na swoim ciele kleszcza należy go jak najszybciej usunąć. Należy jednak wiedzieć w jaki sposób to zrobić, aby w ciele niepozostała żadna część jego ciała. Wiele praktykowanych do niedawna sposobów należy bezwzględnie odrzucić, ponieważ z reguły uniemożliwiają właściwe i bezpieczne pozbycie się pasożyta, a jedynie doprowadzają do szybszego zakażenia. 

Choroby przenoszone przez kleszcze

Kleszcze są nosicielami niezwykle groźnych dla człowieka drobnoustrojów chorobotwórczych. Kleszcze, które występują w Polsce najczęściej odpowiadają za wywołanie boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu. Po dostrzeżeniu kleszcza na swoim ciele należy zachować spokój, ponieważ nie mamy pewności, że to właśnie on skrywał w sobie przyszłe i potencjalne problemy ze zdrowiem.

Odkleszczowe zapalenie mózgu

Wywoływana jest przez wirusy z rodziny Flaviviridae, które przenoszone są przez kleszcze z rodzaju Ixodes. Do rozwoju tej choroby najczęściej dochodzi na terytorium Europy Środkowej i Wschodniej, a także w południowej Rosji.

Przebieg choroby posiada wyróżnione dwa najważniejsze etapy. W pierwszej kolejności dochodzi do namnażania się wirusa w skórze oraz węzłach chłonnych, a następnie wraz z krwią zaczyna krążyć po całym organizmie. Zaczynają się pojawiać objawy zbliżone do grypy, tj.: gorączka, bóle głowy, mięśni i stawów oraz mogą przytrafić się dolegliwości żołądkowe.

W przypadku zdrowych osób, które nie są obciążone innymi chorobami, bardzo często dochodzi do zwalczenia wirusa przez system odpornościowy. Jeżeli organizm nie potrafi zwalczyć wirusa, choroba wkracza w drugą fazę. Poprzedzone jest to kilkudniowym pozornym ozdrowieniem. Późniejsze objawy są o wiele bardziej uciążliwe dla zdrowia, dochodzi najczęściej do zapalenia opon mózgowych. Rzadziej dochodzi do rozwoju zapalenia mózgu lub zapalenia rdzenia kręgowego.

Borelioza

Kleszcze z rodzaju Ixodes mogą odpowiadać również za przenoszenie boreliozy. Jest to coraz częściej spotykana choroba zakaźna, za której rozwój odpowiadają krętki z rodzaju Borrelia. Jej przebieg może opierać się na zaburzeniu prawidłowego funkcjonowania zupełnie niezależnych od siebie narządów wewnętrznych.

W Polsce borelioza jest najczęściej diagnozowana na Podlasiu, Opolszczyźnie i Mazurach. Jej rozwojowi sprzyjają ciepłe zimy, które nie wpływają negatywnie na liczebność kleszczy.

Przebieg boreliozy opiera się na trzech stadiach. W pierwszej kolejności dostrzegalne są zmiany skórne, które przybierają postać rumienia pełzającego. W środku zaczerwienionego obszaru znajduje się przejaśnienie. Warto pamiętać, że rumień nie musi być widoczny u każdej osoby zakażonej, zazwyczaj co druga osoba może go zaobserwować. Występuje w przeciągu od 3 do 30 po ukąszeniu. W kolejnej fazie dochodzi najczęściej do zapalenia stawów, zapalenia mięśnia sercowego i dolegliwości ze strony układu nerwowego (nerwobóle, zburzenia czucia, paraliż nerwów na twarzy). Ostatnim stadium choroby jest trwałe uszkodzenie narządów. Charakteryzuje się również występowaniem przewlekłego zanikowego zapalenia skóry. Z tego względu niezwykle ważne jest, aby choroba była wykryta jak najwcześniej, co pozwala zapobiec rozwojowi najbardziej dotkliwych zmian. Niestety, u wielu osób może dojść do ustalenia diagnozy dopiero po kilku latach od zakażenia.

Leczenie boreliozy opiera się na podawaniu antybiotyków przeciwko krętkom. Zazwyczaj trwa kilka tygodni.

W przypadku ukąszenia przez zakażonego pasożyta niezwykle istotny jest czas przez jaki przebywał na skórze człowieka. Jeżeli dostrzeżemy go wyłącznie na swoim ubraniu, to nie ma większych powodów do obaw, ponieważ w ten sposób nie powinno dojść do zakażenia. Wczesne usunięcie znacząco minimalizuje ryzyko powikłań.Sytuacja znacząco się komplikuje, kiedy przebywa on dłużej. Dlatego niezwykle ważne jest, aby każdorazowo po spacerze przeglądać swoje ciało i ubranie w poszukiwaniu nieproszonego „towarzysza”. Kleszcze najczęściej preferują miejsca o najcieńszej i miękkiej skórze. Zaliczyć można do nich: zgięcia łokci i kolan, pachwiny, pachy, a także szyję. Przeszukując swoje ciało w szczególności należy tam skierować swoją uwagę.

Badania organizmu po wyciągnięciu kleszcza

Badania organizmu w kierunku choroby odkleszczowej wykonuje się w celu ustalenia obecności przeciwciał przeciw Borrelli. Lekarze polecają zazwyczaj wykonanie dwóch etapów badań krwi, jeżeli pierwszy test posiada wynik pozytywny. Dopiero uzyskanie dwóch pozytywnych wyników testów świadczy o zakażeniu boreliozą. W przypadku kiedy badanie ELISA wskazało wynik negatywny, diagnostykę w kierunku Boreliozy należy uznać za zakończoną.

Badanie przy wykorzystaniu metody ELISA powinno być wykonane po upływie 2 tygodni od kontaktu z pasożytem. Badanie charakteryzuje się dużą czułością na obecność przeciwciał. Jednak w wielu przypadkach wynik okazuje się fałszywie dodatni, ponieważ może być on spowodowany zupełnie inną infekcją, która nie będzie miała żadnego związku z chorobami przenoszonymi przez kleszcze. 

Przy pozytywnym wyniku lub nawet wątpliwym należy wykonać badanie Western Blot. Zalecane jest, aby odczekać około 4 tygodni od ukąszenia. Jego pozytywny wynik oznacza potwierdzenie diagnozy. 

Badania kleszcza w laboratorium

Choroby przenoszone przez kleszcze budzą uzasadniony strach. Dodatkowo potęgowany jest przez fakt, że droga ich leczenia jest niezwykle kręta. W wielu przypadkach schemat ulega zmianom i trwa przez bardzo długi czas. Kleszcza usuniętego z ciała można dostarczyć do laboratorium, które specjalizuje się w badaniach tych pasożytów. Odpłatnie można wykonać badania, które jednoznacznie przedstawią, czy dany pasożyt był nosicielem groźnej choroby. Rozważając możliwość wykonania badań należy wziąć pod uwagę stres, który będzie towarzyszył przez bardzo długi czas podczas wyczekiwania objawów. Co więcej, ustalenie obecności drobnoustroju w jego ciele pozwala na szybsze włączenie właściwego sposobu leczenia, który pozwoli zminimalizować uszczerbek na zdrowiu.

Jak wyciągnąć kleszcza?

Wiele osób potrafi samodzielnie, bez pomocy narzędzi, wyciągnąć kleszcza w całości. Jednak, żeby podjąć się takiego sposobu trzeba być pewnym swoich umiejętności, w przeciwnym razie konieczna będzie interwencja lekarza.

Czym wyciągnąć kleszcza?

Do samodzielnego wyciągnięcia kleszcza służą liczne narzędzia. Warto zadbać o ich obecność w domu przed dniem, w którym okażą się niezbędne. Do najczęściej polecanych narzędzi do usuwania kleszczy można zaliczyć:

  • pęsetę kosmetyczną,
  • lasso do wyciągania kleszcz,
  • haczyk na kleszcze,
  • pompkę do usuwania kleszczy,
  • długopis do usuwania kleszczy
  • karty do usuwania kleszczy.

Specjalistyczne narzędzia nawet największemu laikowi umożliwiają usunięcie kleszcza w całości. Wystarczy dodać odrobinę precyzji i koncentracji.

Każdorazowo przed wyciągnięciem kleszcza należy założyć jednorazowe rękawiczki. Następnie należy w zdecydowany sposób chwycić go przy pomocy posiadanego narzędzia. Sprzęt powinien być umiejscowiony jak najbliżej skóry. Kleszcza należy usuwać poprzez silny ruch wzdłuż osi wkłucia. Nie można  podejmować próby wykręcania pasożyta, wystarczy stanowczo pociągnąć go do góry. Po wyciągnięciu go ze skóry, ranę należy zdezynfekować przy pomocy spirytusu lub preparatu zawierającego oktenidynę.

Jeżeli w skórze pozostaną pozostałości ciała kleszcza, to można spróbować usunąć je przy pomocy pęsety lub jałowej igły. Kiedy próba przebiegnie niezgodnie z założeniem, to nie należy czekać na dalszy rozwój sytuacji. Najbardziej odpowiedzialnym posunięciem będzie szybka wizyta u lekarza.

Po wyciągnięciu kleszcza należy bacznie obserwować miejsce ukąszenia przez kleszcza. Zdarzają się sytuacje, że w okolicy ukąszenia powstaje rumień. Dopóki jego średnica nie przekracza kilku minimetrów i samoistnie znika po kilku dniach, to nie ma większych powodów do obaw. Zaobserwowanie znaczących zmian w wyglądzie rumienia, a przede wszystkim powiększenia, stanowi podstawę do natychmiastowego kontaktu z lekarzem i zlecenie badań w kierunku boreliozy.

Kleszcz w skórze – czego nie należy robić

Dostrzegając kleszcza na swoim ciele nie można zwlekać. Najistotniejsze jest, aby jak najszybciej pozbyć się pasożyta ze skóry. Kleszcza nie można usuwać w sposób niezdecydowany. Każda nieudana próba może zwiększyć ryzyko pozostawienia części jego ciała w skórze. Osoby nieprawione nie powinny robić tego bez pomocy specjalistycznych narzędzi. Wykręcanie go może sprawić, że głowa kleszcza pozostanie w skórze.

Kleszcza nie należy łapać za wystający ze skóry odwłok, ponieważ może doprowadzić to do zwymiotowania pod wpływem nacisku. Równolegle do takiej sytuacji może dojść  podczas smarowania kleszcza olejem, wazeliną lub innymi substancjami. Substancje tj.: alkohol czy benzyna sprawiają, że kleszcz wydziela o wiele więcej śliny. Wówczas zwiększa się ryzyko zarażenia przez żywiciela groźną chorobą.

© 2014 - Blumed sp. z o.o. by

Ogólnopolskie Biuro Obsługi        71 757 54 64